PROGRAMY I METODY SZKOLENIA W BIEGU NA ORIENTACJĘ


| CZĘŚĆ I |   | CZĘŚĆ II |   | CZĘŚĆ III |   | CZĘŚĆ IV |   | CZĘŚĆ V |   | CZĘŚĆ VI |   |CZĘŚĆ VII |


CZĘŚĆ VII

PROGRAM SZKOLENIA DLA POCZĄTKUJĄCYCH

Temat 1. Bieg na Orientację jak dyscyplina sportowa

Temat 2. Wyposażenie zawodnika do biegu na orientację

Temat 3. Posługiwanie się mapą
Zajęcie 3.1 Treść map do Biegu na Orientację

Zajęcie 3.2 Orientowanie mapy
Zajęcie 3.3 Poruszanie się w terenie z mapą
Zajęcie 3.4 Poruszanie się w terenie z mapą i kompasem

Temat 4. Punkty kontrolne i sposób ich potwierdzania
Zajecie 4.1 Punkt kontrolny
Zajęcie 4.2 Opisy punktów kontrolnych

Temat 5. Wyznaczanie kierunku biegu
Zajecie 5.1 Kierunek biegu a przeszkody terenowe
Zajęcie 5.2 Praktyczne ćwiczenia z utrzymania kierunku

Temat 6. Ocena odległości
Zajecie 6.1 Pomiary na mapie
Zajecie 6.2 Pomiar odległości w terenie

Temat 7. Czytanie mapy
Zajęcie 7.1 Bieg z wykorzystaniem obiektów liniowych
Zajęcie 7.2 Bieg z wykorzystaniem obiektów punktowych
Zajęcie 7.3 Bieg z wykorzystaniem rzeźby terenu

Temat 8. Taktyka biegu
Zajęcie 8.1 Wybór wariantu
Zajęcie 8.2 Celowe odchylanie
Zajęcie 8.3 Wybór punktu do ataku i atak na punkt kontrolny
Zajęcie 8.4 Prędkość biegu w biegu na orientację

Temat 9. Doskonalenie elementów technicznych - trening indywidualny i w grupie
Zajęcie 9.1 Trening utrzymania kierunku i oceny odległości
Zajęcie 9.2 Trening pamięci
Zajęcie 9.3 Trening walki
Zajęcie 9.4 Inne

Temat10. Udział w zawodach w BnO - brak


Temat 9. Doskonalenie elementów technicznych - trening indywidualny i w grupie



W zajęciach prezentowanych niżej przedstawione będą sposoby doskonalenia wybranych elementów technicznych i w zasadzie kierowane do zawodników mających opanowane podstawowe zagadnienia techniki orientacji.

Zajęcie 9.1 Trening utrzymania kierunku i oceny odległości

Do ćwiczeń doskonalących wyznaczanie i utrzymanie kierunku podczas biegu na orientację zaliczamy:
  • gry azymutowe bez mapy
  • gry azymutowe z mapą
  • różne odmiany gier szwajcarskich
  • korytarz

Gry azymutowe bez mapy

W tym ćwiczeniu szkoleni korzystają z planów, które przygotowuje instruktor. Na plan, który jest wykonany w takiej samej skali jak mapa jest przeniesiona sytuacja z mapy tj. jest zaznaczone miejsce startu i miejsce ustawienia punktów kontrolnych. Punkty kontrolne połączone są liniami prostymi. Na planie obowiązkowo należy zaznaczyć kierunek północy i linie północ-południe.
Szkoleni na podstawie skali oceniają odległość do punktów, wyznaczają kierunki i biegną zgodnie z planem
Do ćwiczenia można wprowadzić element rywalizacji, którym może być czas lub ilość zdobytych punktów.
Przykładowe wykonanie dwóch różnych rozwiązań takiego ćwiczenia prezentowany jest na załączonym rysunku.


Gry azymutowe z mapą

Ćwiczenie ma podobny przebieg jak podczas gry azymutowej bez mapy. W ćwiczeniu wykorzystujemy dowolne mapy, pamiętając o dokładnym odwzorowaniu położenia punktów w terenie na mapę wykorzystywaną podczas ćwiczeń. Do odwzorowania wykorzystujemy mapy terenu na którym prowadzimy ćwiczenie.
Wykorzystywanie innej mapy jak mapa terenu na której prowadzimy szkolenie zmusza zawodnika do rzeczywistej oceny odległości na podstawie skali may, wyznaczenia kierunku i biegu w tym kierunku. Ponadto zawodnik jest zmuszony do korzystania ze skali mapy oraz eliminujemy bieganie na pamięć w znanym terenie.


Różne odmiany gier szwajcarskich

Gry szwajcarskie są jednymi z najtrudniejszych odmian treningów technicznych. Istota takiego sposobu treningu sprowadza się do ukrywania części mapy a odkryciu tylko tych części mapy w których zlokalizowane są punkty kontrolne. Patrz rysunek.
Wielkość obszaru odkrytego będzie zależała od stanu wytrenowania szkolonych zawodników. Dla zawodników zaawansowanych praktycznie taki teren (oczko na mapie) powinien mieć wielkość okręgu rysowanego dla symbolu punktu kontrolnego.
Tak organizowany trening stawia przed szkolonymi duże umiejętności posługiwania się kompasem podczas utrzymywania kierunku biegu oraz kontrolowanie przebytej drogi.
Na tak przygotowanych mapach nie należy zapominać o zachowaniu lub dorysowaniu linii północ - południe.

Korytarz

W tym treningu szkolony wykorzystuje mapę na której jest widoczny "korytarz" w którym zlokalizowane są punkty kontrolne i linie łączące punkty kontrolne. Patrz rysunek.
W zależności od zaawansowania zawodnika korytarz rysujemy mniej lub bardziej szeroki.
Trening na tak przygotowanej mapie zmusza zawodnika do poznawania przedmiotów terenowych, pokrycia i rzeźby znajdującej się w pobliżu linii łączącej punkty kontrolne.
W treningu można wprowadzić formy rywalizacji, gdzie miernikiem będzie czas lub ilość zdobytych punktów.

Zajęcie 9.2 Trening pamięci

Ten rodzaj ćwiczeń ma na celu ukształtowanie nawyku biegania odcinków terenu bez korzystania z mapy oraz doskonalenia elementów taktycznych ( wybór wariantu).
Do realizacji tego celu wykorzystujemy różnego rodzaju ćwiczenia do których między innymi zaliczamy:
  • trening pamięciowy - gwiazda
  • trening - z punktu na punkt
Istota treningu sprowadza się do kontaktu szkolonego z mapą w wyznaczonym miescu, wyboru wariantu i biegu do wyznaczonego celu bez mapy. Zawodnik w czasie biegu odszukuje punkty pośrednie jak i wyznaczony punkt kontrolny z pamięci.
Podczas organizacji tego rodzaju szkolenia wskazane jest aby:
  • teren nie był znany zawodnikm
  • w terenie występowała duża ilość różnorodnych elementów liniowych i wyraźne elementy rzeźby terenu
  • punkty kontrolne umieszczamy na elemencie liniowym lub dużym punktowym
Trening pamięciowy - gwiazda

Trening pamięciowy - gwiazda polega na odszukaniu w terenie punktów kontrolnych z pamięci. W ćwiczeniu tym jest wykorzystywana tylko jedna mapa, która znajduje się na punkcie startowym umieszczonym centralnie względem punktów kontrolnych- patrz rysunek.
Zadaniem szkolonego w punkcie startu jest
  • dokonać wyboru wariantu
  • zapamiętać trasę biegu
  • bieg z pamięci
  • odszukanie punktu kontrolnego i potwierdzenie
  • powrót na start
Ćwiczenie może być realizowane w układzie gwiazdy pojedyńczej, podwójnej, itd.
Trening - z punktu na punkt

W tym ćwiczeniu szkoleni całą trasę pokonują bez mapy. Informacje o sposobie pokonywania poszczególnych odcinków terenu uzyskują z fragmentów mapy, które znajdują się na starcie i na poszczególnych punktach kontrolnych - patrz rysunek.
Na punktach kontrolnych umieszczamy te fragmenty mapy, które obejmują wycinek terenu do następnego punktu kontrolnego.
Sposób postępowania szkolonych z fragmentami mapy jest podobny do ćwiczeń realizowanych w treningu pamięci gwiazda. Najważniejszą czynnością jest wybór wariantu, zapamiętanie i bieg z pamięci.
W ćwiczeniu można wprowadzić element rywalizacji, którym będzie czas pokonania trasy.

Zajęcie 9.3 Trening walki

Istotą takiego treningu jest wprowadzenie rywalizacji wśród ćwiczących zawodników.
Taką rywalizację praktycznie można wprowadzić w każdym treningu. Przykładem mogą być ćwiczenia prezentowane w punkcie 9.1 i 9.2. O momencie zastosowania rywalizacji na treningu powinien zadecydować sam instruktor biorąc pod uwagę następujące czynniki:
  • umiejętności techniczne zawodników
  • konieczność dokonania selekcji i wyłonienia najlepszego w grupie
Przykładami treningów walki są:
  • różne odmiany treningu typu Scorelauf
  • zabawy biegowe typu - pokaż gdzie jesteś
Scorelauf

Jest to odmiana treningu charakteryzująca się tym, że szkolony biegając w terenie z mapą ma za zadanie być na jak największej ilości punktach kontrolnych, rozmieszczonych w różnych odległościach od centralnie położonego punktu START-META (patrz rysunek).
Każdy punkt kontrolny posiada swoją wartość punktową zależną od odległości od punktu centralnego i trudności lokalizacji.
Potwierdzanie punktów kontrolnych odbywa się w dowolnej kolejności.
Start do ćwiczenia może być masowy lub interwałowy.
Zasady punktacji i przebieg szkolenia
  • szkoleni na starcie otrzymują mapę terenu z narysowanymi punktami kontrolnymi oraz kartę startową
  • na mapie obok narysowanego punktu kontrolnego wpisane są wartości określające jego wartość punktową
  • zadaniem szkolonych jest uzyskanie jak największej ilości zdobytych punktów
  • zdobywanie punktów może być limitowane czasem i wtedy szkolony otrzymuje punkty karne za przekroczenie limitu czasu lub limitowane ilością zdobytych punktów. W tym drugim przypadku wygrywa ten, kto zdobędzie limitowaną ilość punktów w jak najkrótszym czasie
Jak widzimy ten rodzaj treningu charakteryzuje się dużą intensywnością i wymusza na ćwiczących zawodnikach wprowadzanie elementów taktycznych (wybór drogi i kolejności celów).

Zabawy biegowe typu - pokaż gdzie jesteś

Ten rodzaj treningu był już częściowo prezentowany podczas opisywania treningów liniowych ale wymagał on obecności instruktora przy szkolonym zawodniku.
Obecnie zaprezentowany zostanie sposób doskonalenia odnajdowania się na mapie, ale bez udziału instruktora. Jest to pewnego rodzaju sprawdzien umiejętności odczytywania informacji z terenu i porównywania ich z mapą, co wiąże się z określaniem własnego położenia na mapie.
Sposób przeprowadzenia szkolenia jest następujący:
  • do zajęć wykorzystujemy czyste nie wykreślone mapy terenu
  • w terenie rozmieszczamy punkty kontrolne, które leżą na trasie oznakowanej kolorową bibułą, farbą , itp. Przy punktach kontrolnych umieszczamy urządzenie do nakłuwania (agrafka)
  • szkolony biegnąc oznakowaną kolorową bibuła trasą, porównuje teren z mapą, określa swoje położenie na mapie i wypatruje punktów kontrolnych. Po napotkaniu punktu kontrolnego, zaznacza swoją obecność na karcie startowej i nakłuwa to miejsce na mapie, gdzie w/g niego jest ustawiony punkt.
  • ocenia się czas biegu i punkty karne wyrażone w jednostkach czasowych. Wartość punktu karnego będzie określona przez różnicę pomiędzy faktycznym położeniem punktu a nakłuciem na mapie. Sposób przeliczania odległości na jednostki czasowe może być dowolny, określony przez instruktora. Np. 1mm różnicy to 1 min karna, którą dodajemy do uzyskanego czasu na mecie.

<- Poprzenia     Następna ->



(c) 2001 ermine