PROGRAMY I METODY SZKOLENIA W BIEGU NA ORIENTACJĘ


| CZĘŚĆ I |   | CZĘŚĆ II |   | CZĘŚĆ III |   | CZĘŚĆ IV |   | CZĘŚĆ V |   | CZĘŚĆ VI |   | CZĘŚĆ VII |


CZĘŚĆ III

PROGRAM SZKOLENIA DLA POCZĄTKUJĄCYCH

Temat 1. Bieg na Orientację jak dyscyplina sportowa

Temat 2. Wyposażenie zawodnika do biegu na orientację

Temat 3. Posługiwanie się mapą
Zajęcie 3.1 Treść map do Biegu na Orientację

Zajęcie 3.2 Orientowanie mapy
Zajęcie 3.3 Poruszanie się w terenie z mapą
Zajęcie 3.4 Poruszanie się w terenie z mapą i kompasem

Temat 4. Punkty kontrolne i sposób ich potwierdzania
Zajecie 4.1 Punkt kontrolny
Zajęcie 4.2 Opisy punktów kontrolnych

Temat 5. Wyznaczanie kierunku biegu
Zajecie 5.1 Kierunek biegu a przeszkody terenowe
Zajęcie 5.2 Praktyczne ćwiczenia z utrzymania kierunku

Temat 6. Ocena odległości
Zajecie 6.1 Pomiary na mapie
Zajecie 6.2 Pomiar odległości w terenie

Temat 7. Czytanie mapy
Zajęcie 7.1 Bieg z wykorzystaniem obiektów liniowych
Zajęcie 7.2 Bieg z wykorzystaniem obiektów punktowych
Zajęcie 7.3 Bieg z wykorzystaniem rzeźby terenu

Temat 8. Taktyka biegu
Zajęcie 8.1 Wybór wariantu
Zajęcie 8.2 Celowe odchylanie
Zajęcie 8.3 Wybór punktu do ataku i atak na punkt kontrolny
Zajęcie 8.4 Prędkość biegu w biegu na orientację

Temat 9. Doskonalenie elementów technicznych - trening indywidualny i w grupie
Zajęcie 9.1 Trening utrzymania kierunku i oceny odległości
Zajęcie 9.2 Trening pamięci
Zajęcie 9.3 Trening walki
Zajęcie 9.4 Inne


Temat10. Udział w zawodach w BnO - brak



Temat 5. Utrzymanie kierunku biegu

Zajęcie 5.1 Kierunek biegu a przeszkody terenowe
Zagadnienia:
1. Wpływ przeszkód terenowych na utrzymanie kierunku
2. Wyznaczanie celów
3. Wyznaczanie kierunku bez użycia kompasu

Szkolenie należy przeprowadzić w terenie z użyciem mapy. Szkoleni powinni praktycznie ćwiczyć utrzymanie kierunku podczas biegu w terenie zróżnicowanym tak pod względem pokrycia, rzeźby i przedmiotów terenowych.Ćwiczenie rozpoczynamy w terenie odkrytym a kończymy w terenie o utrudnionej przebieżności. Dla każdego zagadnienia szkolenie należy rozpocząć od omówienia, pokazu a kończyć ćwiczeniem praktycznym. Doskonalenie umiejętności będzie realizowane na kolejnych zajęciach.

Zagadnienie 1

Utrzymanie podczas biegu wyznaczonego kierunku wbrew pozorom nie jest takie łatwe z uwagi na wystepujące różnego rodzaju przeszkody terenowe, którymi są; drzewa, zabudowania, skały, przeszkody wodne, itp. Każda przeszkoda wymusza odejście w prawo lub w lewo.
Z obliczeń wynika, że jeżeli w czasie biegu popełnimy błąd kierunku wynoszący 1 stopień , to na odległości 1 km powstaje błąd położenia równy 20m a jeżeli błąd kierunku będzie miał wartość 5 stopni to błąd położenia na odległości 1km wyniesie 100m.
Z rysunku przedstawionego obok wynika, że wraz odległością rośnie również błąd położenia. Błąd kierunku powstaje najczęściej w wyniku złego odbiegnięcia od punktu i wskutek omijania przeszkód terenowych.

Wpływ przeszkód terenowych

Wpływ przeszkód terenowych ilustruje rysunek. W naszym przypadku biegacz omija przeszkodę z prawej strony.
Jeżeli na wysokości przeszkody zawodnik będzie utrzymywał kierunek wyznaczony w punkcie kontrolnym 4 to na wysokości punktu kontrolnego 5 powstanie błąd położenia (patrz rysunek).
Zsumowanie wszystkich małych błędów może spowodować powstanie dużego błędu położenia na wysokości punktu kontrolnego 5.
Chcąc uniknąć powstania błędu położenia, należy po obiegnięciu przeszkody wrócić na kierunek (oś) wyznaczony w punkcie kontrolnym 4 lub na wysokości przeszkody wyznaczyć nowy kierunek biegu (niebieska linia).
Z tego wynika, że atak na punkt kontrolny powinien odbywać się z jak najmniejszej odległości, a do punktu kontrolnego zbliżamy się, wyznaczając cele pośrednie (charakterystyczne przedmioty terenowe umieszczone na mapie).

Zagadnienie 2 - przekazane treści

Cele pośrednie, które zawodnik wybiera na mapie, mogą być przedmiotem terenowym lub elementem rzeźby terenu, łatwym do odszukania w terenie. Rysunek obok prezentuje sposób pokonywania trasy w oparciu o cele pośrednie.
Wyboru celów pośrednich dla kolejnego odcinka trasy, zawodnik powinien dokonać przed osiągnięciem najbliższego punktu kontrolnego. Pozwoli to zawodnikowi po podbiciu karty startowej odbiec w kierunku najbliższego celu pośredniego, bez zatrzymywania się przy punkcie kontrolnym. Każde zatrzymanie się przy punkcie kontrolnym to strata czasu oraz ułatwienie ewentualnemu przeciwnikowi będącego w pobliżu na szybkie zlokalizowanie punktu kontrolnego.
Podczas wyboru celów pośrednich obowiązuje zasada lokalizowania ich jak najbliżej lini łączącej punkty kontrolne. Najlepiej byłoby, aby leżały one dokładnie na linii.
Dla początkujących zawodników, zasada wykorzystywania celów pośrednich w biegu na orientację powinna mieć stałe miejsce w szkoleniu. W początkowym okresie szkolenia powinny to być duże obiekty liniowe lub punktowe. Z czasem, w miarę postępów w szkoleniu zawodnik powinien doskonalić się na coraz to mniejszych obiektach punktowych i formach terenowych. Równolegle wraz z postępem, zawodnik powinien doskonalić umiejętność czytania mapy a co za tym idzie znajomości znaków umieszczonych na mapie.
Sposób pokonywania trasy pomiędzy punktami kontrolnymi (wybór wariantu i celów pośrednich) jest elementem taktyki biegu i w tym punkcie nie będzie anlizowany, natomiast ważnym dla początkującego zawodnika jest doskonalenie techniki utrzymania wyznaczonego kierunku biegu w różnym terenie. I tę umiejętność zawodnik powinien opanować poprzez ćwiczenia w zmiennych warunkach terenowych. W czasie tych ćwiczeń zawodnik powinien posiąść umiejętność oceny swoich możliwości w zakresie utrzymania kierunku biegu i błędów (odchyleń)jakie powstaną w czasie biegu w funkcji odległości, rodzaju terenu i widoczności.

Zagadnienie 3 - przekazane treści

Wyznaczenie kierunku bez użycia kompasu powinno odbywać się w następującej kolejności:
  • zorientowania mapy
  • określenie swojego położenia na mapie według charakterystycznych przedmiotów terenowych
  • wyznaczenie kierunku biegu ( linia łącząca miejsce stania z celem)
  • bieg w wyznaczonym kierunku ( przedłużenie wzrokiem linii wyznaczonej na mapie i określenie celu w terenie)
Na załączonym rysunku mapę zorientowano według obiektu liniowego jakim są drogi. Kierunek wyznacza linia niebieska łącząca skrzyżowanie z celem jakim jest punkt kontrolny - 6.

Zajęcie 5.2 Praktyczne ćwiczenia z utrzymania kierunku

Zagadnienia:
1.Ćwiczenia w terenie otwartym
2.Ćwiczenia w terenie o ograniczonej widoczności

Szkolenie z utrzymania kierunku rozpoczynamy w terenie otwartym i miarę postępów wsród szkolonych przechodzimy do terenu o ograniczonej widoczności i zróżnicowanej przebieżności.


Zagadnienie 1

Rozpoczęcie szkolenia w terenie otwartym jest podyktowane warunkami bezpieczeństwa i koniecznością sprawowania kontroli przez instruktora nad czynnościami szkolonych w terenie. Organizując szkolenie korzystamy z mapy (szkicu) wykonanego w skali 1:5000 (patrz rysunek).
Celami dla szkolonych są ustawione w terenie punkty kontrolne lub przedmioty terenowe na których są namalowane kody (cyfry, litery). Wyznaczenie kierunków biegu szkoleni robią z jednego miejsca (trójkąt na mapie) w obecności instruktora. W pierszym etapie szkoleni do wyznaczonego celu biegną bez mapy i wracają. Dopiero, gdy instruktor upewni się, że szkoleni opanowali samodzielne wyznaczanie kierunku wydaje mapę (szkic) i zezwala na samodzielny bieg po kilku punktach kontrolnych. W przypadku, gdy celem są punkty kontrolne szkoleni potwierdzają obecność w karcie startowej. Jeżeli celem jest przedmiot terenowy, szkoleni zapisują odczytany kod. Praktycznie na tym etapie szkolenia instruktor powinien mieć stały kontakt wzrokowy z ćwiczącymi w terenie.


Zagadnienie 2

Jest to etap doskonalenia umiejętności utrzymania kierunku w czasie biegu, przeprowadzony w lesie. Do ćwiczeń wybieramy teren zróżnicowany tak pod względem widoczności jak i przebieżności (patrz mapy). Organizacja szkolenia jest podobna jak w zagadnieniu 1. Celami są punkty kontrolne lub przedmioty terenowe opisane kodami rozmieszczone na różnych odległościach i w różnym terenie. W I etapie szkoleni wyznaczają kierunki w obecności instruktora, biegną do celu bez mapy i wracają na miejsce startu. Cele, które są wyznaczane przez instruktora powinny znajdowac się na różnych odległościach a trasy biegów przechodzić przez odcinki terenu o zróżnicowanej widoczności tj. :
  • widoczność >100m,
  • widoczność 20 -100 m
  • widoczność <20m
Na tym etapie szkolenia należy uświadomić szkolonym, że błędy kierunku powstają za każdym razem a ich wielkość zależy od:
  • odległości
  • widoczności
  • przebieżności
  • tempa biegu
Drugi etap szkolenia, to szkolenie z mapą. Szkoleni startują w obecności instruktora, dobiegają do pierwszego punktu od którego rozpoczynają samodzielną pracę. Ilość punktów, którą wyznaczymy do przebiegnięcia będzie zależała od umiejętności szkolonego. Wiedząc, że szkolony ma trudności w wyznaczaniu kierunku i często pepełnia błędy, szkoli się na 1-2 punktach za każdym razem wracając do instruktora.
Po ukończeniu tego etapu, każdy szkolony powinien nabrać pewności poruszania się w terenie, wyznaczania kierunku oraz określenia dla siebie optymalnej długości biegu w wyznaczonym kierunku bez popełnienia dużego błędu.

GE
<- Poprzenia     Następna ->



(c) 2001 ermine